Słownik dachowy - dach od A do Z

 

Przedstawiamy podstawowe pojęcia związane z budową dachu, które są powszechnie używane, ale nie zawsze rozumiane przez inwestorów. Ilustracje pomogą w zrozumieniu krótkich opisów.

 A

 

Akcesoria dachowe - elementy uzupełniające systemy dachowe- np. okapniki, dachówki wywietrznikowe, wiatrownice, drabinki kominiarskie, płotki przeciwśnieżne - wszystkie dopasowane do najbardziej popularnych pokryć dachowych kształtem i kolorem.

Angoba - płynna glinka nakładana na dachówkę ceramiczną przed jej wypaleniem. Nadaje ona dachówce kolor i połysk. Angoba chroni również dachówkę przed szkodliwym działaniem czynników atmosferycznych.

 

 

 

 

 

 

B

 

Blachy dachowe - jedne z najpopularniejszych pokryć dachowych. Stosowane na dachach zarówno w postaci blach płaskich, jak i blachodachówki.

 

 

 

 

 

 

 

C

Ciężar - nie może przekraczać wyliczeń konstruktora odnośnie nośności danego dachu. Ważnym, ale nie jedynym elementem, mającym wpływ na ciężar dachu jest waga zastosowanego pokrycia: najcięższe to strzecha i dachówka.

Pamiętać należy, że większym obciążeniem dla dachu może być w niektórych rejonach śnieg (nawet 100 kg/m2) i uwzględniać ten fakt przy projektowaniu konstrukcji oraz doborze pokrycia.

 

 

D

 

Dachówka - płytka służąca jako pokrycie dachowe. Najczęściej stosuje się dachówki ceramiczne i cementowe. Dachówki ceramiczne wypalane są z gliny, dachówki cementowe  produkuje się z zaprawy cementowej uzyskanej z kruszywa kwarcowego, cementu portlandzkiego oraz pigmentów na bazie tlenków żelaza.

 

 

 

 

 

E

Eternit - w czasach PRL jeden z najpopularniejszych (bo stosunkowo łatwo dostępny) materiałów do krycia dachów. Dziś, ze względu na obecność w nim  rakotwórczego azbestu, przewidziany do wymiany,  trudny do utylizacji.

F

 

Folie dachowe (membrany) - tworzą warstwę wstępnego krycia - niezbędny element izolacji dachu. Ich głównym zadaniem jest ochrona izolacji cieplnej przed wilgocią i wiatrem. Z drugiej strony powinny wypuszczać na zewnątrz parę wodną z wnętrza domu, co zapobiega jej skraplaniu się pod pokryciem dachowym, a w konsekwencji uszkodzeniu izolacji cieplnej.

 

 

 

 

 

 

G

Gąsior - element pokrycia dachu stosowany do wykańczania kalenic i naroży dachu. Oprócz gąsiora podstawowego wyróżnia się gąsiory: początkowe, końcowe, łącznikowe i ozdobne.

 

 

 

 

H

Holenderka (esówka) - jeden z najbardziej popularnych modeli dachówki o przekroju poprzecznym zbliżonym do litery S. Odprowadza wodę znacznie szybciej niż dachówki płaskie dzięki rynnowemu zakrzywieniu, a zakład zachodzących na siebie dachówek zapewnia ich szczelne połączenie.

 

I

 

 

Izolacja - wodochronna (folie) i termiczna (wełna, poliuretan, polistyren ekstradowany), to ważne elementy systemu dachowego zabezpieczające pokrycie dachu przed nadmierną wilgocią i wahaniami temperatury.

 


 

 

 

 

 

J

 

Jętka-dodatkowa rozpora konstrukcyjna w postaci belki drewnianej stosowana w konstrukcji niektórych rodzajów więźb dachowych (krokwiowo- jętkowa; krokwiowo jętkowa z jętką podpartą).

 

 

 

 

 

K

 

Kalenica - grzbiet dachu, górna pozioma krawędź dachu stanowiąca połączenie dwóch przyległych połaci dachu.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kosz dachowy - głównym zadaniem kosza dachowego jest odprowadzenie wody z połaci dachowych przecinających się pod kątem wklęsłym.

 

 

 

 

 

Krokiew - jeden z najważniejszych elementów konstrukcyjnych dachu, przenosi obciążenia od pokrycia dachowego, parcia lub ssania wiatru, obciążenia śniegiem oraz ciężar własny.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Karpiówka - płaska dachówka bez zamków, która ułożona na dachu przypomina łuski karpia.   

 

 

 

 

 

 

 

 

Komin - konstrukcja z pionowym kanałem do odprowadzania spalin do atmosfery oraz do wentylowania pomieszczeń; tworzy rodzaj przewodu wewnątrz budynku z wylotem na dachu.

 

 

 

 

 

 

 

 

L

 

 

Lukarna - wystające z połaci dachu okno przykryte własnym daszkiem.

 

 

 

 

 

Ł                                                     

                                                                                                                                             

 

Łaty i kontrłaty - drewniane listwy tworzące ruszt, na którym układa się pokrycie, np. dachówkę ceramiczną czy cementową.

Łupek dachowy - skała osadowa lub metamorficzna o budowie warstwowej, z której metodą rozwarstwienia, otrzymuje się płytki dachowe gr.5 mm o różnych kształtach (prostokąt, ośmiokąt, łuska).

 

 

 

M

 

 

Markiza zewnętrzna - zewnętrzna osłona okna, także okna połaciowego.

Murłata - układana na murze budynku drewniana belka, której zadaniem jest przenoszenie obciążeń z dachu na ściany budynku.

 

 

 

 

 

 

N

 

Naczółkowy - popularny kształt dachu, niemal identyczny jak dwuspadowy. Różni się od niego ściętymi narożnikami, tworzącymi dodatkowe połacie dachowe.

 

 

 

 

 

O

 

 

Okap - dolna część połaci dachowej, jego podstawową funkcją jest odprowadzenie wody z połaci dachowej.

 

 

 

 

 

 

 

Okno połaciowe - okno  umieszczane w połaci dachu.

 

 

 

 

 

 

 

P

 

Podbitka (podsufitka), -wykańcza się nią fragmenty pod okapem dachu oraz przy ścianie szczytowej. W dachach bez deskowania, z ułożoną folią wstępnego krycia, podbitka jest wymagana do osłony folii przed zniszczeniem pod wpływem światła słonecznego, stanowiąc jednocześnie zabezpieczenie krokwi dachowych.

                                                                                                             

 

 

 

R

 

 

Rynna - w systemie z rurą spustową odprowadza z dachu wodę pochodzącą z opadów atmosferycznych.

 

 

 

 

 

 

S

Strzecha - pokrycie z trzciny, słomy, lub imitujących te materiały włókien sztucznych.

 

 

Śniegołapy - drobne elementy montowane na dachu w celu zabezpieczenia rynien przed gwałtownie
obsuwającym się z dachu śniegiem podczas odwilży. Pozwalają zahamować śnieg na dachu, powodując, iż nie spada on na rynny oraz na podłoże, zapobiegając tym samym urywaniu lub rozszczelnianiu rynien i poprawiając bezpieczeństwo ewentualnych przechodniów.

 

 

 

 

 

T

Trójnik - łącznik gąsiorów stanowiący estetyczne i funkcjonalne połączenie między kalenicą i narożem (grzbietem) przy dachach czterospadowych i naczółkowych.

 

U

UV promieniowanie - indeks UV jest miarą intensywności promieniowania ultrafioletowego Słońca. Jest to jeden z głównych czynników mających wpływ na destrukcję elementów systemu dachowego czyli powłoki pokryć dachowych, izolacji, folii.

 

W

Wentylacja - jest niezbędnym elementem prawidłowej eksploatacji pokrycia dachowego. Dachówki wentylacyjne są stosowane wszędzie tam, gdzie istnieje potrzeba wspomagania, lub wręcz udrażniania wentylacji pokrycia dachowego.

 

 

Więźba - konstrukcja nośna dachu spadzistego. Jej zadaniem jest bezpieczne przenoszenie ciężaru własnego dachu, pokrycia oraz obciążeń spowodowanych opadami śniegu oraz siłą wiatru. Do budowy domów jednorodzinnych z dachami spadzistymi najczęściej stosuje się tradycyjną więźbę drewnianą. Typowa więźba jest zbudowana z wiązarów - drewnianych elementów konstrukcyjnych połączonych w trójkąt. Najczęściej stosowane rodzaje więźby to: krokwiowa, krokwiowo-jętkowa oraz płatwiowo-kleszczowa. Wybór zależy od konstrukcji, wielkości i przeznaczenia budynku.

 

 

Wole oko - jest rodzajem okienka dachowego doświetlającego poddasze. Nazywane wolim okiem ze względu na półkolisty kształt.

 

 

 

 

 

 

Z

Zakończenie kalenicy - służy do zakrywania otworów na krańcach kalenicy, powstałych między gąsiorem, a dachówkami szczytowymi.

 

 

 

 

SPRAWDŹ ZAPRASZAMY DO WSPÓŁPRACY W PROGRAMIE DOBREBUDOWANIE.PL