Wyroby metalowe - podstawowe informacje
STAL
Stal niskowęglowa jest to stop żelaza o zawartości do 2% węgla i innych pierwiastków, otrzymany w wyniku dwustopniowego procesu produkcji. W pierwszym etapie produkcji z rud żelaza przetopionych w wielkich piecach otrzymuje się surówkę, która oprócz żelaza zawiera 2,5 – 4,5% węgla i ok. 7% innych domieszek. W drugim etapie produkcji surówkę poddaje się procesowi utleniania, w wyniku którego otrzymuje się stal o wymaganym składzie chemicznym.
Żeliwo – przetopiona surówka z dodatkiem złomu. Zawiera 2 - 4% węgla i do 4% krzemu.
Stal – przetopiona surówka odtleniona. Zawiera do 2% węgla.
ZBROJENIA DO BETONU
Pręty zbrojeniowe
Zbrojenie współpracuje z betonem przy przenoszeniu sił wewnętrznych występujących podczas pracy konstrukcji. Ponieważ beton jest materiałem o wysokiej wytrzymałości na ściskanie i niewielkiej na rozciąganie, najczęściej głównym zadaniem zbrojenia jest przeniesienie sił rozciągających.
Stal zbrojeniowa jest produkowana w postaci
- prostych prętów zbrojeniowych,
- walcówki,
- drutu.
Pręty proste nie wymagają prostowania na budowie, chyba że zostały pogięte podczas transportu. Walcówka to stal walcowana i zwijana na gorąco w kręgi, wymagająca prostowania na budowie. Drut powstaje przez ciągnięcie na zimno walcówki; jest dostarczany na budowę w kręgach. Na budowie muszą być utworzone odpowiednie stanowiska do: prostowania prętów dostarczonych w kręgach, prostowania wygiętych prętów prostych, cięcia i gięcia prętów, zgrzewania i spawania prętów, montażu zbrojenia.
W klasach stali A-0 i A-I produkuje się walcówkę i pręty okrągłe gładkie. Ze względu na podobny wygląd pręty klasy A-I, dla odróżnienia od prętów klasy A-0, powinny być trwale pomalowane po jednej stronie czerwoną farbą olejną.
W klasie A-II produkuje sie pręty okrągłe żebrowane jednoskośnie (mają dwa żebra podłużne usytuowane po przeciwległych stronach przekroju oraz rozmieszczone równomiernie wzdłuż długości żebra poprzeczne, biegnące wzdłuż linii śrubowej).
W klasach A-III i A-III N produkuje się pręty okrągłe żebrowane dwuskośnie (mają dwa żebra podłużne oraz żebra poprzeczne usytuowane „w jodełkę”).
Siatki zbrojeniowe
Siatki zbrojeniowe zgrzewane standardowe lub typowe stosuje się do zbrojenia konstrukcji z betonu. Wykonuje sie je z prętów z drutu gładkiego lub profilowanego na zimno, krzyżujących się pod kątem 90°. W miejscach połączeń pręty zgrzewa się punktowo. Siatki standardowe, o wymiarach 6x2,45 m produkuje się na skład. Siatki typowe produkuje się na indywidualne zamówienie, jednak ich długość nie może przekraczać 12 m, a szerokość 2,45 m.
Szkielety zbrojeniowe
Szkielety do zbrojenia konstrukcji z betonu (płaskie i przestrzenne)wykonuje sie ze stalowych prętów prostych, zgrzewanych punktowo i krzyżujących się pod kątem 90°. Szkielety przestrzenne wykonuje się ze szkieletów płaskich i pojedynczych prętów.
KSZTAłTOWNIKI
Kształtowniki są to wyroby stalowe, otrzymane w procesie walcowania stali na gorąco. Maja przekroje złożone z prostych figur geometrycznych. Z kształtowników wykonuje się m.in. belki (elementy poziome) i słupy (elementy pionowe). Przekroje belek i słupów mogą być proste (z jednego kształtownika) albo złożone (z dwóch lub większej liczby).
Płaskowniki są to wyroby płaskie o szerokości 20-150 mm, grubości 6-40 mm i znormalizowanej długości 6-9 mm. Oznacza się je prostokątem, przy którym podaje sie szerokość i grubość w mm.
Kątowniki mogą być równomierne i nierównomierne.
Produkowane są kątowniki równomierne o długości ramion 20-200 mm i nierównomierne o długości ramion 30-200 mm. Kątowniki są oznaczane symbolem kształtu przekroju i trzema liczbami, z których dwie pierwsze oznaczają długość ramion (w mm), a trzecia – ich grubość.
Dwuteowniki składają sie z pionowego środnika i dwóch poziomych półek. Dwuteownik oznacza sie symbolem określającym kształt przekroju poprzecznego oraz liczbą oznaczającą wysokość w mm.
Ceowniki mają w przekroju kształt litery C; składają sie z pionowego środnika i dwóch poziomych półek. Ceownik oznacza sie symbolem określającym kształt przekroju poprzecznego oraz liczbą oznaczającą wysokość w mm.
INNE METALE
Oprócz stali w budownictwie stosuje sie także inne metale.
- Aluminium jest to metal o srebrzystobiałej barwie, lekki, kowalny, topliwy, dobrze przewodzący ciepło i elektryczność, odporny na korozję. W budownictwie jest wykorzystywany do wykonywania elementów konstrukcyjnych (kształtowniki aluminiowe) okien, drzwi, ogrodów zimowych, świetlików, daszków oraz folii i powłok ochronnych.
- Cynk jest to metal o niebieskawo srebrzystej barwie. Warstewka tlenku, wytwarzająca sie na jego powierzchni chroni go przed wpływem czynników atmosferycznych. Jest stosowany do wyrobu blach cynkowych, wytwarzania powłok ochronnych (zabezpiecza stal przed korozją), produkcji farb cynkowych. Wchodzi w skład wielu stopów metali (mosiądzu, brązu).
- Miedź jest to metal o charakterystycznym czerwonym połysku, kowalny i ciągliwy, bardzo dobrze przewodzącym ciepło i elektryczność. Pod wpływem działania wilgoci pokrywa się zielonym nalotem zwanym patyną. Z miedzi wytwarza się blachy dachowe, rynny i rury spustowe, rury do instalacji wodnych.
- Mosiądz jest to stop miedzi z cynkiem oraz dodatkiem innych metali (5-6%): ołowiu, żelaza, manganu. Mosiądz dobrze przewodzi ciepło i elektryczność, jest odporny na korozję, daje się łatwo obrabiać. Jest stosowany do wyrobu okuć budowlanych, blach, rur, śrub, ozdób. Łatwo poddaje się obróbce plastycznej, dlatego wykorzystuje się go do wyrobu prętów, drutów, blach, rur.
- Brąz jest to stop miedzi z cyną, czasami z domieszką innego metalu np. aluminium. Jest stosowany do wyrobu elementów ozdobnych: krat, balustrad, poręczy, dzwonów.
- Spiż jest to stop miedzi, cyny, cynku i ołowiu. Jest metalem odpornym na ścieranie. Stosuje się go do wyrobu elementów dekoracyjnych.
- Żeliwo jest to odlewniczy stop żelaza z węglem (2-4,5%), krzemem, manganem, fosforem, siarką i innymi składnikami, otrzymywany przez stopienie surówki żelaza z dodatkiem złomu żeliwnego i stalowego oraz stopów żelaza.
- Nikiel jest to metal twardy, kowalny, trudno topliwy, odporny na działanie tlenu, wilgoci, powietrza. jest stosowany do powlekania innych metali w celu zwiększenia ich wytrzymałości i odporności na korozję.










